NEB Class 12 Social Studies Question Paper 2082 (Set B) Nepal
This is the official NEB Class 12 Social Studies (सामाजिक अध्ययन) question paper for 2082 Set B, as set in the regular annual examination. It carries 75 full marks and a time allowance of 180 minutes, across 22 questions. On Kekkei you can attempt this Social Studies past paper online with a timer, get instant AI feedback and step-by-step solutions, and track the topics where you lose marks — completely free. Whether you are revising for your NEB Class 12 Social Studies exam or solving previous years' question papers, this 2082 paper is a great way to practise under real exam conditions.
समूह 'क' (अति संक्षिप्त उत्तरात्मक प्रश्नहरू)
सबै प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् ।
प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम परिषद् (CTEVT) को स्थापना कहिले भएको हो ?
वि.सं. २०४५ साल (सन् १९८९) मा CTEVT को स्थापना भएको हो ।
विश्व अवस्थितिक प्रणाली (GPS) को कुनै एक उपयोगिता उल्लेख गर्नुहोस् ।
GPS को एउटा उपयोगिता: कुनै पनि स्थानको सही अक्षांश, देशान्तर र उचाइ पत्ता लगाई बाटो देखाउने (navigation) काममा प्रयोग गरिन्छ ।
तपाईंले विपत्को समयमा गर्न सक्ने कुनै एक कार्य लेख्नुहोस् ।
विपत्को समयमा म आफू सुरक्षित स्थानमा पुगी घाइतेलाई प्राथमिक उपचार गर्न तथा सम्बन्धित निकाय (प्रहरी/एम्बुलेन्स) लाई खबर गरी उद्धार कार्यमा सहयोग गर्न सक्छु ।
स्वयम्भुनाथ कुन शैलीमा निर्माण गरिएको छ ?
स्वयम्भुनाथ स्तूप शैली (बौद्ध स्तूप शैली) मा निर्माण गरिएको छ ।
तपाईंले आफ्नो समुदायमा अनुभव गर्नु भएको लैङ्गिक विभेदको कुनै एक उदाहरण उल्लेख गर्नुहोस् ।
मेरो समुदायमा अनुभव गरेको लैङ्गिक विभेदको एउटा उदाहरण: छोरालाई राम्रो विद्यालयमा पढाउने तर छोरीलाई घरायसी काममा लगाउने वा कम लगानी गर्ने प्रचलन ।
जंगबहादुरले नेपालमा पहिलो पटक लिखित ऐन कहिले जारी गरेका थिए ?
वि.सं. १९१० (सन् १८५४) मा मुलुकी ऐन जारी गरेका थिए ।
जनमत संग्रह, २०३७ का विकल्पहरू उल्लेख गर्नुहोस् ।
सुधारिएको पञ्चायती व्यवस्था र बहुदलीय व्यवस्था — यी दुई विकल्प थिए ।
'राष्ट्रिय सुरक्षा एक संवेदनशील विषय हो', एक वाक्यमा प्रस्ट पार्नुहोस् ।
राष्ट्रिय सुरक्षासँग देशको स्वाधीनता, सार्वभौमसत्ता, भौगोलिक अखण्डता र जनताको हित प्रत्यक्ष जोडिएकाले यो अत्यन्त संवेदनशील विषय हो ।
निर्णय प्रक्रियामा विकल्पहरूको विकास गर्नुपर्छ, किन ? एउटा कारण दिनुहोस् ।
विकल्पहरू विकास गर्नाले उपलब्ध सम्भावनाहरूको तुलना गरी उत्तम र बढी प्रभावकारी निर्णय छनोट गर्न सकिन्छ, त्यसैले निर्णय प्रक्रियामा विकल्पहरूको विकास गर्नुपर्छ ।
आफूले समाजमा देखेको द्वन्द्व रूपान्तरणको एउटा उदाहरण दिनुहोस् ।
समाजमा देखेको द्वन्द्व रूपान्तरणको उदाहरण: दुई समुदायबीचको सिमाना वा पानीको स्रोतसम्बन्धी विवादलाई मेलमिलाप र संवादमार्फत सहकार्यमा बदलिएको घटना ।
राष्ट्रिय जनगणना, २०७८ अनुसार नेपालको कुल जनसङ्ख्या र जनसङ्ख्या वृद्धिदर कति छ ? लेख्नुहोस् ।
राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार नेपालको कुल जनसङ्ख्या २,९१,६४,५७८ र वार्षिक जनसङ्ख्या वृद्धिदर ०.९२% रहेको छ ।
समूह 'ख' (संक्षिप्त उत्तरात्मक प्रश्नहरू)
सबै प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् ।
व्यक्ति र समाजबीचको सम्बन्धलाई उदाहरणसहित प्रष्ट्याउनुहोस् ।
व्यक्ति र समाजबीचको सम्बन्ध
व्यक्ति र समाज एक अर्काका परिपूरक हुन्; एकको अस्तित्व अर्काबिना अधूरो हुन्छ । व्यक्तिहरूको समूहबाट नै समाज बन्छ भने समाजले व्यक्तिलाई पहिचान, संस्कार र सुरक्षा दिन्छ ।
सम्बन्धका मुख्य बुँदाहरू:
- समाज व्यक्तिहरूको समूह हो: धेरै व्यक्ति मिलेर परिवार, समुदाय हुँदै समाज बन्छ; व्यक्तिविना समाजको कल्पना गर्न सकिँदैन ।
- समाजले व्यक्तिको विकास गर्छ: भाषा, शिक्षा, संस्कार र व्यवहार व्यक्तिले समाजबाटै सिक्छ (समाजीकरण) ।
- व्यक्तिले समाजलाई दिशा दिन्छ: व्यक्तिका ज्ञान, सीप र योगदानले समाजको प्रगति र परिवर्तन हुन्छ ।
- पारस्परिक निर्भरता: आवश्यकता पूरा गर्न व्यक्ति समाजमा निर्भर हुन्छ भने समाज व्यक्तिका कार्यमा निर्भर रहन्छ ।
- एक अर्कामा प्रभाव: समाजका मूल्यमान्यताले व्यक्तिको आचरण बनाउँछ भने व्यक्तिका सुधारात्मक कार्यले सामाजिक मान्यता परिवर्तन गर्छ ।
उदाहरण: एउटा विद्यार्थीले विद्यालय (समाज) बाट शिक्षा र संस्कार पाउँछ; पछि त्यही विद्यार्थी शिक्षक, डाक्टर वा नेता बनेर समाजको सेवा र विकासमा योगदान गर्छ । यसरी व्यक्ति र समाज एक अर्कामा अन्तरनिर्भर रहन्छन् ।
'कृषि तथा पशुपालन युग सभ्यता र संस्कृति निर्माणको चरण पनि हो' । कुनै पाँच बुँदामा पुष्टि गर्नुहोस् ।
कृषि तथा पशुपालन युग — सभ्यता र संस्कृति निर्माणको चरण
मानिसले खेती र पशुपालन गर्न थालेपछि घुमन्ते जीवन छोडी स्थायी बसोबास गर्न थाल्यो, जसले सभ्यता र संस्कृति निर्माणको आधार तयार पार्यो । तलका पाँच बुँदाले यसलाई पुष्टि गर्छन्:
- स्थायी बसोबासको सुरुवात: खेतीको लागि एकै ठाउँमा बस्न थालेपछि गाउँ–बस्ती बने, जुन सभ्यताको पहिलो आधार हो ।
- खाद्यान्न उत्पादन र भण्डारण: अन्न उत्पादन र सञ्चयले खाद्य सुरक्षा प्रदान गर्यो र जनसङ्ख्या वृद्धि भयो ।
- श्रम विभाजन र पेसाको विकास: सबैले खेती मात्र नगरी कोही कालिगढ, कोही व्यापारी हुन थाले, जसले समाजमा विविध पेसा र संरचना सिर्जना गर्यो ।
- औजार, कला र प्रविधिको विकास: खेती–पशुपालनका लागि हलो, हँसिया जस्ता औजार र माटाका भाँडा बनाउने सीप विकसित भयो ।
- सामाजिक नियम, धर्म र संस्कारको विकास: सँगै बसोबास गर्दा मेलापात, चाडपर्व, पूजाआजा र सामाजिक नियम बने, जसले संस्कृति निर्माण गर्यो ।
यसरी कृषि तथा पशुपालन युग मानव सभ्यता र संस्कृति निर्माणको महत्त्वपूर्ण चरण हो ।
विपत् व्यवस्थापनका लागि विपत्को पूर्व तयारी संयन्त्रहरूलाई कसरी परिचालनमा ल्याउन सकिन्छ ? उल्लेख गर्नुहोस् ।
विपत् पूर्वतयारी संयन्त्रहरूको परिचालन
विपत्बाट हुने क्षति न्यूनीकरण गर्न पूर्वतयारीका संयन्त्रहरूलाई निम्न तरिकाले परिचालनमा ल्याउन सकिन्छ:
- पूर्वसूचना प्रणाली (Early Warning System) सक्रिय गर्ने: बाढी, भूकम्प, पहिरोको पूर्वसूचना समयमै समुदायसम्म पुर्याउने व्यवस्था मिलाउने ।
- विपत् व्यवस्थापन समिति/संयन्त्र क्रियाशील बनाउने: स्थानीय, प्रादेशिक र संघीय तहका विपत् व्यवस्थापन समितिलाई तयारी अवस्थामा राख्ने ।
- जनशक्ति र स्वयंसेवक तालिम: उद्धार, प्राथमिक उपचार र अग्निनियन्त्रणसम्बन्धी तालिमप्राप्त जनशक्ति तयार राख्ने ।
- साधन–स्रोत र भण्डारण तयारी: खाद्यान्न, औषधि, पाल, उद्धार सामग्री आदि अग्रिम रूपमा भण्डारण गरी राख्ने ।
- अभ्यास (Mock Drill) र जनचेतना: समुदायमा नियमित अभ्यास, सडक नाटक र प्रशिक्षणमार्फत सजगता बढाउने ।
- सुरक्षित स्थान र निकासी मार्ग निर्धारण: खुला सुरक्षित स्थल र निकासी मार्गको पहिचान गरी सूचना दिने ।
यी संयन्त्रको समुचित समन्वय र परिचालनले विपत्को असरलाई न्यून गर्न सकिन्छ ।
नेपालको जातीय, धार्मिक तथा संस्कारगत विविधताको संरक्षण गर्ने पाँच उपायहरू लेख्नुहोस् ।
नेपालको जातीय, धार्मिक तथा संस्कारगत विविधता संरक्षणका पाँच उपाय
- संवैधानिक तथा कानुनी संरक्षण: संविधानले प्रत्याभूत गरेको धार्मिक स्वतन्त्रता र सबै जात–जातिको समानताको हकको प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्ने ।
- भाषा, संस्कृति र चाडपर्वको प्रवर्द्धन: विभिन्न जातिका भाषा, लोकसंस्कृति, चाडपर्व र परम्परालाई राज्यस्तरबाट संरक्षण र सम्मान गर्ने ।
- शिक्षा र जनचेतना: पाठ्यक्रम तथा कार्यक्रमबाट विविधताप्रति सम्मान, सहिष्णुता र एकताको भावना जगाउने ।
- सांस्कृतिक सम्पदा र स्थलको संरक्षण: मठ–मन्दिर, गुम्बा, मस्जिद, चर्च तथा पुरातात्त्विक स्थलहरूको मर्मत–सम्भार र संरक्षण गर्ने ।
- समावेशी सहभागिता र सद्भाव प्रवर्द्धन: राज्यका हरेक तहमा सबै जाति/समुदायको समानुपातिक सहभागिता सुनिश्चित गरी अन्तरधार्मिक/अन्तरजातीय सद्भाव कायम गर्ने ।
नेपालमा लोकतन्त्र उदय हुनुका कुनै पाँच कारणहरू लेख्नुहोस् ।
नेपालमा लोकतन्त्र उदय हुनुका पाँच कारण
- निरंकुश शासनप्रतिको असन्तोष: राणा शासन तथा निर्दलीय पञ्चायती व्यवस्थाको निरंकुशता र अधिकारहीनताप्रति जनतामा बढ्दो असन्तोष ।
- जनताको स्वतन्त्रता र अधिकारको चाहना: भाषण, संगठन, मतदान जस्ता मौलिक हक र स्वतन्त्रताप्रतिको आकांक्षा ।
- राजनीतिक दल र नेताहरूको योगदान: विभिन्न राजनीतिक दलहरूले जनतालाई संगठित गरी लोकतन्त्रका लागि निरन्तर आन्दोलन चलाउनु ।
- जनआन्दोलन र जनसहभागिता: २०४६ र २०६२/६३ का जनआन्दोलनमा आम जनताको व्यापक सहभागिता र बलिदान ।
- शिक्षा, चेतना र अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव: शिक्षा र सञ्चारको विकास तथा विश्वभर फैलिएको लोकतान्त्रिक लहरले जनचेतना अभिवृद्धि गराउनु ।
यी कारणहरूको सम्मिलित प्रभावले नेपालमा लोकतन्त्रको उदय भयो ।
नेपालमा पछिल्लो समय प्राविधिक र व्यावसायिक शिक्षाप्रति आकर्षण बढ्दै जानुका कारणहरू लेख्नुहोस् ।
प्राविधिक र व्यावसायिक शिक्षाप्रति आकर्षण बढ्नुका कारण
- रोजगारीको सहज अवसर: सीपमूलक शिक्षाले स्वदेश तथा विदेशमा छिटो रोजगारी पाउन सजिलो हुन्छ ।
- स्वरोजगार र उद्यमशीलता: प्राप्त सीपका आधारमा आफ्नै व्यवसाय/उद्यम सुरु गरी आत्मनिर्भर हुन सकिने ।
- व्यावहारिक र सीपमुखी ज्ञान: सैद्धान्तिकभन्दा व्यावहारिक सीपमा जोड दिने भएकाले काममा सिधै उपयोगी हुने ।
- आय आर्जनको राम्रो सम्भावना: दक्ष प्राविधिक जनशक्तिको माग बढ्दै गएकाले राम्रो पारिश्रमिक पाइने ।
- राज्य र निजी क्षेत्रको प्रोत्साहन: छात्रवृत्ति, सीप विकास कार्यक्रम र बढ्दो प्राविधिक संस्थाहरूको पहुँचले आकर्षण बढाएको ।
- वैदेशिक रोजगार बजारको माग: दक्ष जनशक्तिलाई विदेशमा बढी अवसर र सम्मान पाइने भएकाले ।
सामाजिक सञ्जालको उत्तरदायी प्रयोगका लागि के गर्न सकिन्छ ? पाँच बुँदा उल्लेख गर्नुहोस् ।
सामाजिक सञ्जालको उत्तरदायी प्रयोगका उपाय
- सत्यता जाँच गरेर मात्र प्रयोग: कुनै पनि सूचना सेयर गर्नुअघि त्यसको सत्यता पुष्टि गर्ने; भ्रामक/झूटा समाचार नफैलाउने ।
- मर्यादित भाषा र व्यवहार: अरूको सम्मान गर्दै शिष्ट भाषा प्रयोग गर्ने; घृणा, गाली वा साइबर बुलिङबाट टाढा रहने ।
- गोपनीयता र सुरक्षाको ख्याल: आफ्नो र अरूको व्यक्तिगत/संवेदनशील सूचना सार्वजनिक नगर्ने; बलियो पासवर्ड प्रयोग गर्ने ।
- समयको सदुपयोग: सीमित र उपयोगी समयका लागि मात्र प्रयोग गरी पढाइ र काममा बाधा नपुर्याउने ।
- कानुन र नैतिकताको पालना: साइबर कानुन एवं सामाजिक मूल्यमान्यता पालना गर्दै रचनात्मक र सकारात्मक उद्देश्यमा प्रयोग गर्ने ।
नेपालको शहरीकरणमा देखिएका चुनौतीहरू न्यूनीकरण गर्ने उपायहरू उल्लेख गर्नुहोस् ।
नेपालको शहरीकरणका चुनौती न्यूनीकरणका उपाय
- योजनाबद्ध सहरी विकास: एकीकृत सहरी विकास गुरुयोजना बनाई व्यवस्थित बसोबास, सडक र पूर्वाधार विकास गर्ने ।
- पूर्वाधार सेवाको विस्तार: खानेपानी, ढल, बिजुली, यातायात र फोहोर व्यवस्थापन सेवालाई पर्याप्त र भरपर्दो बनाउने ।
- फोहोरमैला तथा वातावरण व्यवस्थापन: वैज्ञानिक फोहोर व्यवस्थापन, हरियाली प्रवर्द्धन र प्रदूषण नियन्त्रण गर्ने ।
- आवास र अव्यवस्थित बसोबास नियन्त्रण: सर्वसुलभ आवास कार्यक्रम लागू गरी सुकुम्बासी/अव्यवस्थित बस्ती व्यवस्थापन गर्ने ।
- रोजगारी र सन्तुलित विकास: ग्रामीण क्षेत्रमा समेत अवसर सिर्जना गरी सहरमा अत्यधिक बसाइँसराइको चाप घटाउने ।
- कानुन कार्यान्वयन र जनचेतना: भवन संहिता तथा सहरी कानुनको कडाइका साथ कार्यान्वयन र नागरिक सचेतना अभिवृद्धि गर्ने ।
समूह 'ग' (विस्तृत उत्तरात्मक प्रश्नहरू)
सबै प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् ।
लैङ्गिक समावेशीताको अवधारणा स्पष्ट पार्दै समावेशीकरणको अभ्यासपछि सामाजिक रूपान्तरणमा परेको प्रभाव उल्लेख गर्नुहोस् ।
लैङ्गिक समावेशिता: अवधारणा र सामाजिक रूपान्तरणमा प्रभाव
अवधारणा
लैङ्गिक समावेशिता भन्नाले पुरुष, महिला तथा अन्य लैङ्गिक पहिचान भएका सबैलाई कुनै भेदभावबिना समान अवसर, अधिकार, स्रोत–साधन र निर्णय प्रक्रियामा सहभागिता सुनिश्चित गर्ने अवधारणालाई बुझाउँछ । यसले राज्य र समाजका हरेक क्षेत्र — शिक्षा, रोजगारी, राजनीति, स्वास्थ्य र सम्पत्तिमाथिको पहुँचमा लैङ्गिक समानता कायम गर्ने लक्ष्य राख्छ ।
समावेशीकरण अभ्यासपछि सामाजिक रूपान्तरणमा परेको प्रभाव
- महिला सशक्तीकरण: शिक्षा, रोजगारी र सम्पत्तिमा महिलाको पहुँच बढ्दा आत्मनिर्भरता र आत्मविश्वास अभिवृद्धि भएको छ ।
- निर्णय प्रक्रियामा सहभागिता: स्थानीय तहदेखि संघीय तहसम्म आरक्षण/समानुपातिक व्यवस्थाले महिला तथा सीमान्तकृत वर्गको प्रतिनिधित्व बढेको छ ।
- विभेद र हिंसामा कमी: लैङ्गिक भेदभाव, छुवाछूत र हिंसाप्रति जनचेतना बढ्दै गई यस्ता प्रवृत्ति घट्दै गएका छन् ।
- आर्थिक विकासमा योगदान: महिला श्रमशक्तिको परिचालनले परिवार र राष्ट्रको उत्पादन एवं आम्दानी बढाएको छ ।
- समतामूलक सोचको विकास: परिवार र समाजमा छोरा–छोरीबीचको भेदभाव घट्दै समान व्यवहारको संस्कृति विकास हुँदै गएको छ ।
- सामाजिक न्याय र समावेशी समाज: सबै वर्गको सहभागिताले बढी न्यायपूर्ण, सहिष्णु र समावेशी समाजको निर्माणमा सहयोग पुगेको छ ।
निष्कर्ष
लैङ्गिक समावेशिताको अभ्यासले परम्परागत असमानता र पितृसत्तात्मक संरचनालाई चुनौती दिँदै समतामूलक, न्यायपूर्ण र समृद्ध समाज निर्माणमा सकारात्मक सामाजिक रूपान्तरण ल्याएको छ ।
पृथ्वीनारायण शाह दूरदर्शी र महत्त्वकांक्षी राजा थिए । नेपाल एकीकरणमा उनका गतिविधिका आधारमा पुष्टि गर्नुहोस् ।
पृथ्वीनारायण शाह: दूरदर्शी र महत्त्वाकांक्षी राजा
गोरखाका राजा पृथ्वीनारायण शाहले नेपाल एकीकरणको ऐतिहासिक अभियान सुरु गरे । उनका गतिविधिले उनलाई दूरदर्शी र महत्त्वाकांक्षी राजाका रूपमा पुष्टि गर्छन्:
- एकीकरणको दूरदृष्टि: साना–साना राज्यहरू विभाजित रहँदा बाह्य खतरा पर्ने भन्ने बुझेर उनले 'एक नेपाल' को परिकल्पना गरे ।
- नुवाकोट विजय (वि.सं. १८४१ कोसिक): एकीकरणको पहिलो चरणमा रणनीतिक महत्त्वको नुवाकोट जिते र अभियानको आधार बनाए ।
- काठमाडौँ उपत्यका विजय: कान्तिपुर, ललितपुर र भक्तपुरलाई आर्थिक नाकाबन्दी र रणनीतिक घेराबन्दीमार्फत विजय गरी उपत्यका एकीकृत गरे ।
- 'दिव्य उपदेश': उनले दिएको दिव्य उपदेशमा नेपाललाई 'चार जात छत्तीस वर्णको साझा फूलबारी' भन्दै राष्ट्रिय एकता, स्वाधीनता र सुशासनको दूरदर्शी मार्गदर्शन दिए ।
- कूटनीतिक चातुर्य: 'यो राज्य दुई ढुङ्गाबीचको तरुल हो' भन्दै छिमेकी शक्तिराष्ट्र (चीन र अंग्रेज भारत) सँग सन्तुलित सम्बन्ध राख्ने नीति अपनाए ।
- सैन्य र प्रशासनिक संगठन: बलियो सेना, हतियार उत्पादन र व्यवस्थित प्रशासनिक संरचना खडा गरे ।
- आर्थिक आत्मनिर्भरता: स्वदेशी उत्पादनलाई प्रोत्साहन दिँदै बाह्य निर्भरता घटाउने नीति लिए ।
निष्कर्ष
एकीकरणको स्पष्ट लक्ष्य, रणनीतिक सैन्य अभियान, कूटनीतिक चातुर्य र दिव्य उपदेशमार्फत दिएको दूरदर्शी मार्गदर्शनले पृथ्वीनारायण शाह साँच्चै दूरदर्शी र महत्त्वाकांक्षी राजा थिए भन्ने पुष्टि हुन्छ ।
नेपालमा राष्ट्रिय सुरक्षालाई सुनिश्चित गर्ने उपायहरू वर्णन गर्नुहोस् ।
नेपालमा राष्ट्रिय सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने उपायहरू
राष्ट्रिय सुरक्षा भन्नाले देशको स्वाधीनता, सार्वभौमसत्ता, भौगोलिक अखण्डता र जनताको हित–रक्षालाई बुझाउँछ । यसलाई सुनिश्चित गर्न निम्न उपाय अपनाउन सकिन्छ:
- सक्षम सुरक्षा निकाय: नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र गुप्तचर निकायलाई आधुनिक, दक्ष र साधनसम्पन्न बनाउने ।
- सन्तुलित परराष्ट्र नीति: पञ्चशील, असंलग्नता र दुवै छिमेकीसँग सन्तुलित मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध कायम गरी बाह्य खतरा न्यूनीकरण गर्ने ।
- सीमा सुरक्षा र व्यवस्थापन: अन्तर्राष्ट्रिय सिमानाको सुरक्षा, सीमास्तम्भको संरक्षण र अतिक्रमण रोकथाम गर्ने ।
- आन्तरिक शान्ति–सुव्यवस्था: कानुनको शासन कायम गरी आतंक, चरमपन्थ र साम्प्रदायिक हिंसा नियन्त्रण गर्ने ।
- आर्थिक सुरक्षा: आत्मनिर्भर अर्थतन्त्र, खाद्य, ऊर्जा र रोजगारीको सुनिश्चितताले जनताको जीवनस्तर सुधारी असन्तोष घटाउने ।
- राष्ट्रिय एकता र सामाजिक सद्भाव: जातीय, धार्मिक, क्षेत्रीय सद्भाव कायम गरी विभाजनकारी प्रवृत्तिलाई निरुत्साहित गर्ने ।
- साइबर तथा सूचना सुरक्षा: महत्त्वपूर्ण पूर्वाधार र सूचना प्रणालीलाई साइबर आक्रमणबाट जोगाउने ।
- विपत् व्यवस्थापन र वातावरणीय सुरक्षा: प्राकृतिक विपत् एवं वातावरणीय जोखिमप्रति पूर्वतयारी र प्रतिकार्य क्षमता विकास गर्ने ।
- जनचेतना र देशभक्ति: नागरिकमा राष्ट्रिय एकता, सजगता र देशप्रतिको कर्तव्यबोध जगाउने ।
निष्कर्ष
सैन्य, कूटनीतिक, आर्थिक, सामाजिक र पर्यावरणीय आयामलाई समन्वयात्मक रूपमा सम्बोधन गरेमा मात्र नेपालको राष्ट्रिय सुरक्षा सुनिश्चित हुन्छ ।
Frequently asked questions
- Where can I find the NEB Class 12 Social Studies question paper 2082?
- The full NEB Class 12 Social Studies 2082 (regular) question paper is available free on Kekkei. You can read every question online and attempt the paper under timed exam conditions.
- Does the Social Studies 2082 paper come with solutions?
- Yes. Every question on this Social Studies past paper includes a step-by-step solution, plus instant AI feedback when you attempt it on Kekkei.
- How many marks is the NEB Class 12 Social Studies 2082 paper?
- The NEB Class 12 Social Studies 2082 paper carries 75 full marks and is meant to be completed in 180 minutes, across 22 questions.
- Is practising this Social Studies past paper free?
- Yes — reading and attempting this Social Studies past paper on Kekkei is completely free.